Naukowcy z University of Kentucky powiązali akumulację żelaza w mózgu u osób starszych z funkcjami poznawczymi. Okazało się, że określone składniki odżywcze mogą zmniejszać gromadzenie się tego pierwiastka, przyczyniając się do poprawy stanu pacjenta.
Jaka jest rola żelaza niehemowego w naszym organizmie?
Żelazo niehemowe odgrywa istotną rolę w mózgu, uczestnicząc w kluczowych procesach komórkowych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Jednocześnie, ze względu na swoje właściwości prooksydacyjne, może sprzyjać powstawaniu reaktywnych form tlenu (ROS). Te z kolei mogą zakłócać prawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych, prowadząc do uszkodzeń neuronów, komórek glejowych oraz mieliny.
Czytaj także: Zaburzenie elastyczności neuronalnej w mózgach dzieci z ADHD
Co więcej, okazało się, że nadmiar żelaza w hipokampie może osłabiać proces powstawania nowych neuronów. Dzieje się tak prawdopodobnie przez obniżenie poziomu czynnika neurotroficznego BDNF, kluczowego dla zdrowia tych komórek. Aby ograniczyć szkodliwe skutki, żelazo niehemowe jest przechowywane w komórkach mózgowych głównie w ferrytynie, a jego uwalnianie kontrolują mitochondria. To natomiast pozwala zachować równowagę między funkcjami komórek a ochroną przed stresem oksydacyjnym.
Niestety, w miarę starzenia się organizmu, proces sekwestracji żelaza zostaje zakłócony, co skutkuje gromadzeniem się żelaza niehemowego poza kompleksami magazynowymi. To natomiast potęguje stres oksydacyjny i wpływa na pogorszenie funkcji poznawczych.
Przebieg badania
Naukowcy korzystali z wyników swojego poprzedniego badania przekrojowego, w którym ocenili wpływ zdrowej diety na stężenie żelaza w mózgu i wydajność pamięci roboczej. Udało im się wówczas wykazać, że niektóre składniki odżywcze, mają potencjał obniżający poziom żelaza niehemowego, gromadzącego się w procesie starzenia się w mózgu. Do składników tych należą witaminy, przeciwutleniacze, flawonoidy, składniki chelatujące żelazo i wielonienasycone kwasy tłuszczowe.
Czytaj także: Mała aktywność fizyczna jako przyczyna depresji
Po trzech latach naukowcy ponownie ocenili poziom żelaza w mózgach tej samej grupy osób. Pomiar ten odbył się za pomocą specjalnej techniki obrazowania metodą rezonansu magnetycznego. Analizie poddano również dietę, jaką przez ten czas stosowali uczestnicy badania. Naukowcy ocenili sprawność poznawczą za pomocą testów neuropsychologicznych.
Okazało się, że u uczestników, którzy przyjmowali większe ilości przeciwutleniaczy, witamin, substancji chelatujących żelazo i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, stwierdzono znacząco mniejsze gromadzenie się żelaza.
Czytaj także: Czy zieleń wokół domu może opóźnić demencję?
Znaczenie odkrycia
Badanie pomaga zrozumieć, w jaki sposób styl życia może wpływać na przebieg chorób otępiennych. Wynika z niego, że modyfikując dietę przyczyniamy się do poprawy stanu naszego zdrowia i zmniejszamy ryzyko procesów neurodegeneracyjnych w mózgu. Naukowcy przyznają, że konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań dotyczących wpływu konkretnych diet na poziom akumulacji żelaza w mózgu. Szczególną uwagę zwraca się na potencjalne korzyści wynikające z diety śródziemnomorskiej lub DASH.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Neurobiology of Aging.
Czytaj także: Nowy lek w postaci aerozolu do nosa może opóźnić ch. Alzheimera o 15 lat
