Współczesny świat jest nierozerwalnie związany z technologią, która przenika niemal każdy aspekt codziennego życia. Urządzenia takie jak komputery czy smartfony znacząco ułatwiają komunikację, naukę oraz dostęp do informacji. Jednocześnie jednak coraz częściej pojawiają się pytania o konsekwencje ich nadmiernego używania, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.
Jak korzystanie ze smartfonów wpływa na zdrowie dzieci? Badanie
Najnowsze badanie naukowców koncentruje się na analizie wpływu korzystania ze smartfonów na zdrowie psychiczne i fizyczne najmłodszych użytkowników. Badaniem objęto 10 588 uczestników programu Adolescent Brain Cognitive Development Study. Naukowcy analizowali zależności między posiadaniem smartfona oraz wiekiem nabycia pierwszego smartfona (zgłaszanymi przez opiekunów) a występowaniem objawów depresji, otyłości oraz niedoboru snu w wieku 12 lat.
Dodatkowo oceniono związek pomiędzy niedawnym nabyciem smartfona a wynikami zdrowotnymi w kolejnym roku obserwacji wśród uczestników, którzy nie posiadali smartfona w wieku 12 lat. W analizach uwzględniono również zmienne demograficzne i społeczno-ekonomiczne, posiadanie innych urządzeń elektronicznych, etap rozwoju w okresie dojrzewania oraz poziom nadzoru rodzicielskiego.
Smartfony w rękach dzieci: depresja, zaburzenia snu i otyłość
Wyniki badania wykazały, że dzieci posiadające własny smartfon w wieku 12 lat częściej wykazują objawy depresji w porównaniu z rówieśnikami, którzy nie korzystają z telefonu. Ponadto w tej grupie obserwowano większą skłonność do otyłości oraz częstsze występowanie niedoboru snu.
Istotnym czynnikiem okazał się również wiek nabycia pierwszego smartfona. Każdy rok wcześniejszego rozpoczęcia korzystania z telefonu wiązał się ze zwiększonym ryzykiem problemów z masą ciała oraz zaburzeń snu.
Badacze przeanalizowali także wyniki dzieci, które otrzymały swój pierwszy smartfon pomiędzy 12. a 13. rokiem życia. W tej grupie w ciągu jednego roku zaobserwowano wyraźne pogorszenie zdrowia psychicznego, w tym pojawienie się objawów wymagających konsultacji specjalistycznej. Równocześnie odnotowano istotne obniżenie jakości oraz skrócenie czasu snu.
Smartfon może przyczyniać się do ograniczenia aktywności fizycznej, snu oraz pogorszenia samopoczucia
Badanie wnosi istotny wkład do dyskusji na temat wpływu smartfonów na dzieci i młodzież. Odchodzi bowiem od analizy konkretnych aktywności podejmowanych w sieci i koncentruje się na samym fakcie posiadania urządzenia. Takie podejście pozwala spojrzeć na problem w sposób bardziej ogólny i systemowy. Kluczowym wnioskiem jest to, że już samo posiadanie własnego smartfona w wieku 12 lat stanowi istotny sygnał ostrzegawczy. Dzieje się tak niezależnie od tego, czy dziecko korzysta z telefonu do gier, mediów społecznościowych czy innych aktywności.
Brak szczegółowej analizy konkretnych aplikacji i sposobów użytkowania można uznać za istotną zaletę badania. Sugeruje bowiem, że sam smartfon może przyczyniać się do ograniczenia aktywności fizycznej, skrócenia czasu snu oraz pogorszenia samopoczucia psychicznego. Jednocześnie stanowi to również ograniczenie badania. Nie pozwala jednoznacznie rozstrzygnąć, czy posiadanie smartfona prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia, czy też dzieci już doświadczające trudności psychicznych i zdrowotnych częściej sięgają po tego typu urządzenia.
Mimo tych ograniczeń wyniki badania dostarczają aktualnych i istotnych informacji. Mogą one stanowić cenne wsparcie dla rodziców i opiekunów w podejmowaniu decyzji dotyczących korzystania ze smartfonów przez młodzież. W szerszej perspektywie wyniki te mogą również przyczynić się do opracowania rekomendacji oraz polityk publicznych. Ich celem byłaby ochrona zdrowia psychicznego i fizycznego dzieci oraz młodzieży.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Pediatrics”.
